Ortaokul öğrencilerinin sürdürülebilir ekoloji alanına yönelik oluşturdukları argümanların incelenme

Abstract

Keywords: Environment; digital; sustainability; sustainable ecology; argumentation.

Giriş

Gelişen teknoloji ve ilerleyen sanayi faaliyetleriyle beraber insanların çevre üzerindeki bilinçsiz ve tedbirsiz eylemleri artmış, buna bağlı olarak çevre sistemi akışında ciddi hasarlar ortaya çıkmıştır. 21. yüzyılda hızla yaşanan küreselleşme süreci bireylerin yaşam biçimini değişikliğe uğratmış ve çevreye olan baskılarını daha da arttırmıştır (Akyüz, 2019). Dünya ekosisteminde insan faaliyetlerine dayalı büyük çevresel değişiklikler yaşanmış; çevre kirliliği, iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı gibi büyük sorunlarla karşı karşıya kalınmıştır. Ortaya çıkan bu problemler ekosistemlerin niteliğini ve sürdürülebilirliğini doğrudan etkilemiştir (Arora vd., 2018). Bu doğrultuda ekolojik sürdürülebilirliğin sekteye uğraması yeryüzünün maruz kaldığı büyük sorunlardan biri olarak gösterilebilmektedir. Soruna çözüm üretilmesi noktasında ekolojik sürdürülebilirliğin sağlanması süreci, küresel bir boyut kazanarak ülkelerin gündeminde yer almaya başlamıştır. Doğal yaşamın korunması, bireylerin doğaya karşı sorumluluklarını yerine getirmesi ihtiyacı sürdürülebilirlik kavramını ön plana çıkarmıştır. Ekonomik, toplumsal ve çevresel yönden sürekliliğin sağlanması açısından bireylerin doğaya olumsuz davranışlarını en aza indirmek, sürdürülebilirlik olarak açıklanmaktadır (Ballı, 2019). Sürdürülebilirlik kavramı ile insan ve doğa arasındaki ilişkinin nasıl şekillendirildiği (Ruiz-Mallén & Heras, 2020), bireylerin yaşam niteliği ve refahı ile bağlantılı olduğu ifade edilebilmektedir (Belen, 2020). Bununla beraber sürdürülebilirliğin odak noktasında gelecek nesillerin ihtiyaçlarını dikkate alma ve bu doğrultuda hareket etme amacı yer almaktadır (Azrak, 2023). Günümüz enerji ihtiyacı düşüldüğünde, kaynakların kullanımına yönelik sürdürülebilir bir planlama yapılması gerekliliği ön plana çıkmaktadır (Akgün, 2021; Menteşe, 2017). Sürdürülebilirlik, ekonomik, çevresel ve sosyal olmak üzere üç boyuttan oluşan bütünsel bir yaklaşımı simgelemektedir. Birbirini tamamlayan bu boyutlar arasındaki ilişkinin ve dengenin kurulması zorunluluğunu ifade etmektedir (Akgün, 2021; Seydioğulları, 2013). Sürdürülebilirliğin çevresel boyutunun olması, sürdürülebilirlik ve çevrenin birbirinden ayrı düşünülemez kavramlar olduğuna işaret etmektedir. Çevresel sürdürülebilirlik ekolojik çevreyi, sahip olduğu koşulları koruyarak veya daha iyi koşullara getirerek gelecek nesillere bırakma amacı taşımaktadır (Akgül, 2010). Bu bağlamda ekolojik

sürdürülebilirliğin; ekolojinin korunması, doğal kaynakların bilinçli bir biçimde kullanılması, insan-doğa arasında dengeli bir üretim ve tüketim ilişkisinin kurulması hedeflerini barındırdığı çıkarımı yapılabilmektedir. Ekolojik dengenin sürdürülebilirliğinin sağlanması temelde çevrenin korunması eylemiyle ilişkilidir. Ekolojik dengenin korunması konusundaki hassasiyetin önemi söz konusudur (Kayaer, 2013; Sülün, 2002). Ekolojik sürdürülebilirliğin sağlanmasında bireylerin ciddi sorumluluklar üstlenmeleri, yüksek farkındalıklara sahip olmaları ve davranışlarını ekolojik düzenin korunmasına yönelik eylemlere dönüştürmeleri gerekliliği ön plana çıkmaktadır. Kaynakların sınırlılığı ve giderek tükenmesi, toplumları her alanda sürdürülebilir kaynaklar keşfetme ve sürdürülebilir yaşam biçimleri oluşturma yoluna sevk etmiştir (Ballı, 2019). Çevre dost davranışların benimsendiği bir gelişime olan ihtiyaç ortaya çıkmıştır (Ferreira, Cruz & Pitarma, 2016). Bu noktada bireylere verilebilecek sürdürülebilir odaklı bir eğitimin etkiliği dikkat çekmektedir. İnsan ve doğa etkileşiminin doğal dengenin lehine olması ve gelecek nesillere daha yaşanabilir bir dünya bırakılması ödevlerini üstlenen bireyler yetiştirilmesi eğitim yoluyla mümkündür (Engin, 2010). Benzer biçimde Özdemir (2010), yaşamın sürdürülebilirliğinin sağlanmasına yönelik insan-doğa etkileşiminin ancak sürdürülebilir gelişmeye odaklanan bir çevre eğitimiyle sağlanacağını vurgulamaktadır. Argümantasyon, ortaya atılan iddiaları savunurken kanıtlar kullanılarak gerekçelendirme, buna bağlı olarak karşıt argümanları üretmeye ait veriler, iddialar, gerekçeler ve destekleyicilerin bir araya getirilmesiyle oluşturulan sözlü yazılı vb. aktiviteler olarak ifade edilebilmektedir (Uzun, 2023). Uluçınar-Sağır, Soylu & Bolat (2021) tarafından ise öğrencilerin ön bilgileriyle ortaya koydukları düşünceleri destekleyici nedenler sunarak anlaşılır biçimde açıklamaya, doğruluğunu destekleyen karşıt kanıtlar sunmaya ve çürütmeler yapmaya dayalı diyaloglar bütünü belirtilmektedir. Benzer biçimde Kuhn & Udell (2003) tarafından bireylerin karşı iddialarını savunması sırasında ortaya çıkan diyalog süreci olarak açıklanmıştır. İddianın doğruluğunu kanıtlama, aynı fikri savunma ve karşı fikirdeki bireylerin ikna edilme sürecidir (Aydın, 2013). Bir iddianın doğru veya yanlışlığının savunulması için üretilen ve gerekçeleri barındıran ifadeler ise argüman olarak değerlendirilmektedir (Doruk, Duran & Kaplan, 2018).

Yıldız Journal of Educational Research, Vol. 8, Issue. 2, pp. 53−69, December, 2023

Argümantasyon aracılığıyla öğrenciler mantıklı iddialar ortaya koyabilir, verileri kullanabilir, alternatif sonuçları tanımlayabilir ve en doğru kabul edilen cevaba ait gerekçelerini açıklamada kanıtlar kullanabilir (Erkol, Kışoğlu & Gül, 2017). Bilim insanları gibi düşünme nitelikleri, argümantasyon süreciyle yakın ilişki içerisindedir (Tümay & Köseoğlu, 2011). Bilim dilinin anlaşılmasında fırsatlar oluşturabilecek en önemli fırsatlardan biri argümantasyon olarak gösterilmektedir (Cavagnetto, 2010). Argümantasyon süreciyle beraber öğrenciler bilim insanı gibi düşünüp, farklı açılardan bilimsel verileri yorumlayıp, bilimsel ve bilimsel olmayan bilgileri ayırt edip, kanıtlardan hareket ederek bir argümanı sunmayı öğrenirler. Bununla birlikte argümantasyonun bir bilimsel tartışma süreci olması, bilim öğrenmede önemli olan dili ve yazmayı içermektedir (Uç & Benzer, 2021). Bireylere tartışılan konunun bilimsel açıdan irdelenme, iletişimde bulunma ve sosyal bir muhakeme aktivitesi yapma imkânı oluşturmaktadır (İnam & Güven, 2019). Öte yandan argümantasyon yöntemi; konuların daha ilginç biçimde öğretilmesi, geçmiş bilgilerin hatırlanması, öğrenmede kalıcılığın sağlanması, analiz ve sentez yapabilme becerilerinin geliştirilmesi açısından etkili bir öğretim metodu olarak gösterilebilir (Schmoker & Graff, 2011). Ayrıca öğrencilere farklı bakış açıları kazandırabilecek ve iletişim becerilerini geliştirebilecek büyük bir potansiyeli bulunmaktadır (Torun & Şahin, 2016). Argümantasyon sürecinin sağladığı avantajlar çerçevesinde, argümastayonların fen bilimleri öğretiminde kullanılmasının dinamik bir süreç oluşturabileceği açıktır. Erduran & Jiménez Aleixandre (2007) argümantasyon ile fen konularında öğrencilerin konuşmaya istekli hale geldiğini ve bilimsel süreç becerilerinin geliştiğini ifade etmektedir. Fen bilimlerinin öğrenilmesinde yaşanan güçlüklerin ortadan kaldırılmasını ve fen kavramlarının daha iyi anlaşılmasını sağlamaktadır (Aydın, 2013). Çocukların çevrelerinde gerçekleşen süreçleri anlamaları, çevreyi korumaları ve gerekli hassasiyeti göstermeleri ve çevre dostu tercihler yapmaları hedeflenmektedir (Yardımcı & Bağcı, 2010). Öğrencilerin çevrelerine yönelik gerçekleştirecekleri davranışlarında uygun karar verici durumda olmaları ve çevre dostu adımlar atmaları gerekliliği açıktır. Ekolojik düzenin korunması ve ekolojik sürdürülebilirliğin sağlanmasında en uygun davranışı sergilemesi beklenmektedir. Buradan hareketle, öğrencilerin sürdürülebilir ekoloji alanına karar verme ve düşünme becerilerinin ortaya konulması gerekliliği ön plana çıkmaktadır. Mevcut çalışmada, ortaokul öğrencilerinin sürdürülebilir ekoloji yaşam alanına yönelik oluşturdukları argüman kalitelerinin incelenmesi amaçlanmıştır.

Yöntem

Araştırma Deseni Araştırma, karma araştırma yöntemlerinden içi içe karma deseni çerçevesinde yürütülmüştür. Araştırmaya ait

araştırma problemleri ve karmaşık olguların daha iyi anlaşılmasını sağlamaktır. Araştırmacının nitel verileri deneysel desenlerin içine gömmesiyle ortaya çıkan bir desen türüdür (Creswell & Plano Clark, 2014). Çalışmanın nicel boyutunda deneysel bir müdahale yapılacak olması, nitel ve nicel verilerin beraber toplanması, analiz edilmesi ve yorumlanması içi içe desenin seçilme kararını destekleyebilmektedir. Çalışma Grubu Araştırmaya ait katılımcılar, 2022-2023 eğitim ve öğretim yılında İstanbul ilinde bir devlet okulunda öğrenim gören ortaokul öğrencilerinden meydana gelmiştir. Yedinci sınıf düzeyinde öğrenim gören 37’si kız ve 31’i erkek toplam 68 ortaokul öğrencisiyle çalışılmıştır. Araştırmanın katılımcıları, amaçlı örnekleme türlerinden kolay ulaşılabilir örnekleme yönteminden yararlanılarak belirlenmiştir. Bu örnekleme türünde araştırma sürecine hız ve pratik kazandırılması, araştırmacı tarafından ulaşması kolay hedef kitlenin seçilmesi amaçlanmaktadır (Yıldırım & Şimşek, 2018). Çalışma grubunu oluşturan katılımcı öğrencilerin 35’i dijital tabanlı sürdürülebilir ekoloji öğretiminin gerçekleştirildiği deney grubunu; 33’ü ise geleneksel sürdürülebilir ekoloji öğretiminin gerçekleştirildiği kontrol grubunu oluşturmaktadır. Deney grubuna geliştirilen dijital tabanlı öğretim tasarımıyla sürdürülebilir ekoloji öğretimi gerçekleştirilirken; kontrol grubuna içerik bazında dijital tabanlı öğretim tasarımıyla eş değer fakat doğrudan konu anlatımıyla sürdürülebilir ekoloji öğretimi yapılmıştır. Veri Toplama Aracı ve Uygulanma Süreci Araştırmada veri toplama aracı olarak argümantasyon formlarından yararlanılmıştır. Araştırmacılar tarafından hazırlanan argümantasyon formlarında iddia, veri, gerekçe, destekleyici, sınırlayıcı ve çürütücü öğeleri yer almaktadır. Form içeriğinde belirlenen sürdürülebilir ekoloji temalarına (ekoloji, sürdürülebilirlik, iklim ve iklim değişikliği, yıkıcı doğa olayları) yönelik oluşturulan görseller yer almaktadır. Görsellerde öğrencilere iki farklı yaşam bölgesi sunulup, öğrencilerden sürdürülebilir ekoloji standartları çerçevesinde hangi yaşam bölgesinde yaşamak istedikleri sorulmuştur. Uygulanan argüman formu, gerçekleştirilen bir ekoloji çalışmasında problem çözmeye yönelik bilimsel argüman formundan (McNeill vd.,2013) yararlanılarak oluşturulmuştur. Formun hazırlanma sürecinde fen bilimleri, çevre eğitimi ve iklim değişikliği dersi kazanımlarından yararlanılmıştır. Günlük yaşamda karşılaşılan örneklerden yola çıkılarak problem durumları içeren görseller sunulmuştur. Argümantasyon formu içerisinde iddia, veri, gerekçe, destekleyici, sınırlayıcı ve çürütücü olmak üzere altı öğe yer almaktadır. Fen, sosyal ve çevre eğitimi alanında uzman öğretim üyeleri ve fen bilimleri öğretmenleri tarafından incelenmiştir. Dil ve anlatım açısından kontrolü sağlanmış ve argümantasyon alanında çalışan başka bir uzman tarafından bakılmıştır. Araştırmacılar tarafından hazırlanan argüman formları 6 alan uzmanından alınan dönütler doğrultusunda şekillendirildikten sonra kullanılmıştır.

Yıldız Journal of Educational Research, Vol. 8, Issue. 2, pp. 53−69, December, 2023

İlk aşamada öğrencilere uygulanacak argümantasyon formları öğrencilere tanıtılmış, formların doldurulmasına yönelik bilgiler verilmiştir. Bununla beraber uygulanan formlara benzer başka bir form örnek olması adına sınıf ortamında öğrencilerle birlikte doldurulmuştur. Argümantasyon formları, öğrencilere verilen sürdürülebilir ekoloji öğretim sürecine entegre edilerek uygulanmıştır. Deney grubu öğrencilerine dijital tabanlı sürdürülebilir ekoloji öğretimi sırasında, öğretim içeriğinde yer alan her bir tema çerçevesinde doldurmaları istenmiştir. Kontrol grubu öğrencilerine ise geleneksel olarak konu anlatımıyla verilen sürdürülebilir ekoloji öğretimi sırasında benzer biçimde temalar kapsamında uygulanmıştır. Örneğin; sürdürülebilir ekoloji öğretiminde işlenen tema ekoloji teması ise, ekoloji teması çevresinde hazırlanan argümantasyon formları doldurulmuştur. Formların doldurulma sürecinde sınıfta tartışma ortamı yaratılmıştır. Öğrencilerden bölgelere ait görselleri incelemeleri istenmiş, yaşanılması tercih edilen bölgelere ait görüşleri alınmış, neden bu bölgeyi tercih ettiklerini açıklamaları beklenmiştir. Sonrasında tercihlerine ait fikirlerini yazılı birer argüman haline getirmeleri istenmiştir. Takip edilen aşamalarla argümantasyon formlarının doldurma işlemi gerçekleştirilmiştir. Çalışma verileri ortaokul öğrencileriyle yüz yüze bir biçimde sınıf ortamında toplanmıştır. Veri toplama süreci boyunca öğrencilere sonlandırılmasına kadar hiçbir müdahalede bulunulmamıştır. Veri Analizi Araştırmada elde edilen veriler içerik analizinden yararlanılarak analiz edilmiştir. İçerik analizi sosyal bilimlerde sıklıkla yararlanılan en önemli analiz tekniklerinden biri olarak gösterilmektedir. Belirli kurallara uygun olarak, verilen mesajın belli niteliklerinin objektif ve sistematik biçimde çıkarımların yapıldığı tekniktir (Büyüköztürk vd., 2016). Kategori oluşturma, verileri sınıflandırma, adlandırma ve daha teorik bir biçime getirilmesi aşamalarına dayandırılmaktadır (Merriam, 2018). Verilerin tanımlanması ve verilerde saklanmış gerçekleri ortaya çıkarmak amaçlanmaktadır. Toplanan verileri açıklayabilecek kavramlara ve ilişkilere ulaşmaktadır (Yıldırım & Şimşek, 2018). Öğrencilerin argüman formu üzerinde oluşturdukları argümanların seviyelerini tespit etmek amacıyla Erduran, Simon & Osborne (2004) tarafından geliştirilen Argümantasyon değerlendirme rubriğinden yararlanılmıştır. Öğrenciler tarafından oluşturulan argümanların

değerlendirildiği, argümantasyon değerlendirme rubriğine Tablo 1’de yer verilmiştir. Tablo 1 incelendiğinde, çalışma çerçevesinde öğrenciler tarafından doldurulan argümantasyon formlarının değerlendirildiği Erduran, Simon & Osborne (2004) tarafından geliştirilen argümantasyon değerlendirme rubriği görülmektedir. Rubrikte argümantasyon içeriği ve bileşenine göre sınıflandırılacağı argümantasyon düzeyleri yer almaktadır. Bu değerlendirme öğrenci argümanlarının içerdikleri bileşenlerine göre; Düzey 1, Düzey 2, Düzey 3, Düzey 4 ve Düzey 5 şeklinde sınıflanmıştır. Mevcut rubrik göz önünde bulundurularak, öğrencilerin argümantasyon formunda yer verdiği iddia, veri, gerekçe, destekleyici, sınırlayıcı ve çürütücü bileşenlerine göre değerlendirilmiştir. Öğrencilerin oluşturduğu argümanlar değerlendirilirken “… yüzden, çünkü vb.” ifadelere ait cümleler gerekçe olarak alınmıştır (Gürsel, 2023). Argümanlar detaylı bir inceleme sonrasında bileşen içerikleri temel alınarak, uygun olan argümantasyon düzeyine dâhil edilmiştir. Argümanların ait olduğu argümantasyon düzeylerine dâhil edilme sürecinde, 3 alan uzmanının görüşü alınmıştır. Her bir öğrenciye ait argümanların değerlendirme süreci, uzmanlarla fikir birliği sağlanarak gerçekleştirilmiştir. Analiz edilen argüman formları ayrıca farklı bir uzman görüşüne de sunularak, kontrolü sağlanmıştır. Rubrikte yer alan her düzey kendi içinde 1, 2, 3, 4 ve 5 şeklinde puanlanarak, öğrencilerin argümanlarına ait puan değerleri oluşturulmuştur. Böylece öğrenci argümanlarının en az 1, en yüksek 5 puan alabilecekleri bir biçimde değerlendirilmiştir. Değerlendirme aşamasına geçilmeden her bir öğrencinin argümantasyon formuna birer kod verilmiştir. Deney grubu öğrencileri DÖ1, DÖ2, …, DÖ35; kontrol grubu öğrencileri KÖ1, KÖ2, ..., KÖ33 şeklinde kodlanmıştır (DÖ:Deney Grubu Öğrencisi; KÖ:Kontrol Grubu Öğrencisi). Sonraki aşamada her bir argüman uygun argüman düzeyine dahil edilmiştir. Argümantasyon düzeyleri belirlenmiş ve her bir argümantasyon düzeyine ait sayı ortaya konulmuştur. Hem tüm öğrenciler hem de deney/ kontrol öğrencileri için ortalama argümantasyon puanları hesaplanmıştır. Veri çözümlenmesi sonucunda ortaya konulan bulgular tablolar ve grafikler halinde sunulmuştur. Ayrıca öğrenciler tarafından oluşturulan argümanlar, seviyelerine ait örnekler verilerek, doğrudan alıntılarla desteklenmiştir.

Tablo 1. Argümantasyon Değerlendirme Rubriği Argümantasyon Düzeyi

Basit bir iddiaya karşı bir karşı iddia veya bir iddiaya karşı bir iddia olan argümanlardan oluşur.

Basit bir iddia ile birlikte başka bir iddia, veri, gerekçe veya destekleyicileri olan argümanlardan oluşur, ancak çürütücü içermez.

Zayıf çürütmelerle birlikte, veriler, gerekçeler veya destekler içeren bir dizi iddia veya karşı iddia olan argümanlardan oluşur.

Net bir çürütücü iddiası olan argümanlardan oluşur. Böyle bir argümanın karşılıklı iddia serisi olabilir.

Birden fazla çürütücü ile bütün bileşenleri genişletilmiş bir biçimde içeren argümanlardan oluşur.

Yıldız Journal of Educational Research, Vol. 8, Issue. 2, pp. 53−69, December, 2023

Bulgular

Çalışma kapsamında argümantasyon formları aracılığıyla öğrencilerden elde edilen verilerin analizine ait bulgulara yer verilmiştir. Öğrencilerin Oluşturdukları Argüman Seviyelerine İlişkin Bulgular Öğrencilerin sürdürülebilir ekoloji alanına yönelik oluşturdukları toplam argüman sayılarına, argüman seviyeleri bazında Şekil 1’de yer verilmiştir. Şekil 1 incelendiğinde, öğrencilerin argüman seviyelerine göre oluşturdukları toplam argüman sayıları görülmektedir. Öğrencilerin 27’si seviye 1 düzeyinde, 65’i seviye 2 düzeyinde, 61’i seviye 3 ve seviye 4 düzeyinde ve 58’i seviye 5 düzeyinde argüman oluşturmuştur. Öğrenciler tarafından en az 1 düzeyinde argümanlar sunulurken; en fazla 2, 3 ve 4 düzeyinde argümanlar sunulmuştur. Öğrencilerin sürdürülebilir ekoloji alanına yönelik her bir tema çerçevesinde oluşturdukları argüman sayılarına, argüman seviyeleri bazında Şekil 2’de yer verilmiştir.

Şekil 1.Öğrencilerin Argüman Seviyelerine Göre Oluşturdukları Toplam Argüman Sayıları.

Şekil 2 incelendiğinde, öğrencilerin sürdürülebilir ekoloji alanına yönelik her bir tema çerçevesinde oluşturdukları argüman seviyelerine ait sayılar görülmektedir. Ekoloji temasında öğrencilerin 11’iseviye 1, 24’ü seviye 2, 16’sı seviye 3, 9’u seviye 4 ve 8’i ise seviye 5 düzeyinde argümanlar oluşturmuştur. Ekoloji temasında en fazla seviye 2 düzeyinde; en az seviye 5 düzeyinde argümanlar yer almaktadır. Sürdürülebilirlik temasında öğrencilerin 8’i seviye 1, 18’i seviye 2, 13’ü seviye 3, 15’i seviye 4 ve 14’ü ise seviye 5 düzeyinde argümanlar oluşturmuştur. Sürdürülebilirlik temasında en fazla seviye 4 düzeyinde; en az seviye 1 düzeyinde argümanlar bulunmaktadır. İklim ve iklim değişikliği temasında öğrencilerin 5’i seviye 1, 10’u seviye 2, 16’sı seviye 3, 20’si seviye 4 ve 17’si ise seviye 5 düzeyinde argümanlar oluşturmuştur. İklim ve iklim değişikliği temasında fazla seviye 4 düzeyinde; en az seviye 1 düzeyinde argümanlar yer almaktadır. Yıkıcı doğa olayları temasında öğrencilerin 3’ü seviye 1, 13’ü seviye 2, 16’sı seviye 3, 17’si seviye 4 ve 19’u ise seviye 5 düzeyinde argümanlar oluşturmuştur. Yıkıcı doğa olayları temasında en fazla seviye 5 düzeyinde; en az seviye 1 düzeyinde argümanlar bulunmaktadır. Şekil 3 incelendiğinde, öğrencilerin sürdürülebilir ekoloji alanına yönelik oluşturdukları argüman seviyelerinin sayısı, her bir tema çerçevesinde görülmektedir. Seviye 1 düzeyinde 14 öğrenciyle en fazla ekoloji temasında; en az ise 7 öğrenciyle yıkıcı doğa olayları temasında argümanlar oluşturulmuştur. Seviye 2 düzeyinde 21 öğrenciyle en fazla ekoloji temasında; en az ise 7 öğrenciyle yıkıcı doğa olayları temasında argümanlar oluşturulmuştur. Seviye 3 düzeyinde 16 öğrenciyle en fazla ekoloji ve yıkıcı doğa olayları temalarında; en az ise 13 öğrenciyle sürdürülebilirlik temasında argümanlar oluşturulmuştur. Seviye 4 düzeyinde 20 öğrenciyle en fazla iklim ve iklim değişikliği temasında; en az ise 9 öğrenciyle ekoloji temasında argümanlar oluşturulmuştur. Son olarak seviye 5 düzeyinde 17 öğrenciyle en fazla

Şekil 2. Öğrencilerin Temalar Çerçevesinde Oluşturdukları Argüman Seviyeleri Sayıları.

Yıldız Journal of Educational Research, Vol. 8, Issue. 2, pp. 53−69, December, 2023

Şekil 3. Öğrencilerin Argüman Seviyelerine Göre Temalar Çerçevesinde Oluşturdukları Argüman Sayıları iklim ve iklim değişikliği ve yıkıcı doğa olayları temalarında; en az ise 8 öğrenciyle ekoloji temasında argümanlar oluşturulmuştur. Öğrencilerin sürdürülebilir ekoloji alanına yönelik oluşturdukları argümanların seviyelerine ait ortalama puan değerlerine, temalar çerçevesinde Şekil 4’te yer verilmiştir. Şekil 4 incelendiğinde, öğrencilerin sürdürülebilir ekoloji alanına yönelik temalar çerçevesinde oluşturdukları argümanların seviyelerine ait ortalama puan değerleri görülmektedir. Öğrencilerin ekoloji temasına ait ortalama puan değerlerinin 2,7, sürdürülebilirlik temasına ait ortalama puan değerlerinin 3,13, iklim ve iklim değişikliği temasına ait ortalama puan değerlerinin 3,5, yıkıcı doğa olayları temasına ait ortalama puan değerlerinin ise 3,53 olduğu anlaşılmaktadır.

Deney Grubu Öğrencilerinin Oluşturdukları Argüman Seviyelerine İlişkin Bulgular Deney grubu öğrencilerinin sürdürülebilir ekoloji alanlarına yönelik oluşturdukları argüman sayılarına, argüman seviyeleri bazında Şekil 5’te yer verilmiştir. Şekil 5 incelendiğinde, deney grubu öğrencilerinin argüman seviyelerine göre oluşturdukları argüman sayıları görülmektedir. Deney grubu öğrencilerinin 10’u seviye 1 düzeyinde, 32’si seviye 2 düzeyinde, 31’i seviye 3 düzeyinde, 33’ü seviye 4 düzeyinde ve 34’ü seviye 5 düzeyinde argümanlar oluşturmuştur. Deney grubu öğrencileri tarafından en az 1 düzeyinde argümanlar sunulurken; en fazla 5 düzeyinde argümanlar sunulmuştur. Deney grubu öğrencilerinin sürdürülebilir ekoloji alanına yönelik her bir tema çerçevesinde oluşturdukları

Yıldız Journal of Educational Research, Vol. 8, Issue. 2, pp. 53−69, December, 2023

Şekil 4. Öğrencilerin Temalar Çerçevesinde Oluşturdukları Argüman Seviyelerine Ait Ortalama Puan Değerleri. argüman sayılarına, argüman seviyeleri bazında Şekil 6’da yer verilmiştir. Şekil 6 incelendiğinde, deney grubu öğrencilerinin sürdürülebilir ekoloji alanına yönelik her bir tema çerçevesinde oluşturdukları argüman seviyelerine ait sayılar görülmektedir. Ekoloji temasında deney öğrencilerinin 4’ü seviye 1, 12’si seviye 2, 9’u seviye 3, 5’i seviye 4 ve seviye 5 düzeyinde argümanlar oluşturmuştur. Ekoloji temasında en fazla seviye 2 düzeyinde; en az seviye 1 düzeyinde argümanlar yer almaktadır. Sürdürülebilirlik temasında deney grubu öğrencilerinin 3’ü seviye 1, 8’i seviye 2, 6’sı seviye 3, 9’u seviye 4 ve seviye 5 düzeyinde argümanlar oluşturmuştur. Sürdürülebilirlik temasında en fazla seviye 4 ve 5 düzeyinde; en az seviye 1 düzeyinde argümanlar yer almaktadır. İklim ve iklim değişikliği temasında deney grubu öğrencilerinin 2’si seviye 1, 6’sı seviye 2, 7’si seviye 3, 10’u seviye 4 ve 5 düzeyinde argümanlar oluşturmuştur. İklim ve iklim değişikliği temasında fazla seviye 4 ve 5 düzeyinde; en az seviye 1 düzeyinde argümanlar yer almaktadır. Yıkıcı doğa olayları temasında deney grubu öğrencilerin 1’i seviye 1, 6’sı seviye 2, 9’u seviye 3 ve seviye 4, 10’u seviye 5 düzeyinde argümanlar oluşturmuştur. Yıkıcı doğa olayları temasında

Şekil 5. Deney Grubu Öğrencilerinin Argüman Seviyelerine Göre Oluşturdukları Argüman Sayıları. en fazla seviye 5 düzeyinde; en az seviye 1 düzeyinde argümanlar yer almaktadır. Deney grubu öğrencilerin sürdürülebilir ekoloji alanına yönelik oluşturdukları argümanların seviyelerine ait ortalama puan değerlerinin temalara bazında gelişimine Şekil 7’de yer verilmiştir. Şekil 7 incelendiğinde, deney grubu öğrencilerin sürdürülebilir ekoloji alanına yönelik oluşturdukları argümanların seviyelerine ait ortalama puan değerlerinin gelişimi temalar bazında görülmektedir. Deney grubu öğrencilerinin ekoloji temasına ait ortalama puan değerlerinin 2,86, sürdürülebilirlik temasına ait ortalama puan değerlerinin 3,11, iklim ve iklim değişikliği temasına ve yıkıcı doğa olayları temasına ait ortalama puan değerlerinin ise 3,6 olduğu anlaşılmaktadır. Kontrol Grubu Öğrencilerinin Oluşturdukları Argüman Seviyelerine İlişkin Bulgular Kontrol grubu öğrencilerinin sürdürülebilir ekoloji alanlarına yönelik oluşturdukları argüman sayılarına, argüman seviyeleri bazında Şekil 8’de yer verilmiştir.

Şekil 6. Deney Grubu Öğrencilerinin Temalar Çerçevesinde Oluşturdukları Argüman Seviyeleri Sayıları.

Yıldız Journal of Educational Research, Vol. 8, Issue. 2, pp. 53−69, December, 2023

Şekil 7. Deney Grubu Öğrencilerinin Oluşturdukları Argümanların Seviyelerine Ait Ortalama Puan Değerleri. Şekil 8 incelendiğinde, kontrol grubu öğrencilerinin argüman seviyelerine göre oluşturdukları argüman sayıları görülmektedir. Kontrol grubu öğrencilerinin 17’si seviye 1 düzeyinde, 3’ü seviye 2 düzeyinde, 31’i seviye 3 düzeyinde, 28’i seviye 4 düzeyinde ve 24’ü seviye 5 düzeyinde argümanlar oluşturmuştur. Deney grubu öğrencileri tarafından en az 1 düzeyinde argümanlar sunulurken; en fazla 2 düzeyinde argümanlar sunulmuştur. Kontrol grubu öğrencilerinin sürdürülebilir ekoloji alanına yönelik her bir tema çerçevesinde oluşturdukları argüman sayılarına, argüman seviyeleri bazında Şekil 9’da yer verilmiştir. Şekil 9 incelendiğinde, kontrol grubu öğrencilerinin sürdürülebilir ekoloji alanına yönelik her bir tema çerçevesinde oluşturdukları argüman seviyelerine ait sayılar görülmektedir. Ekoloji temasında kontrol öğrencilerinin 7’si seviye 1, 12’si seviye 2, 7’si seviye 3, 4’ü seviye 4 ve 3’ü seviye

Şekil 8. Kontrol Grubu Öğrencilerinin Argüman Seviyelerine Göre Oluşturdukları Argüman Sayıları.

Şekil 9. Kontrol Grubu Öğrencilerinin Temalar Çerçevesinde Oluşturdukları Argüman Seviyeleri Sayıları.

Yıldız Journal of Educational Research, Vol. 8, Issue. 2, pp. 53−69, December, 2023

5 düzeyinde argümanlar oluşturmuştur. Ekoloji temasında en fazla seviye 2 düzeyinde; en az seviye 5 düzeyinde argümanlar yer almaktadır. Sürdürülebilirlik temasında kontrol grubu öğrencilerinin 5’i seviye 1, 10’u seviye 2, 7’si seviye 3, 6’sı seviye 4 ve 5’i seviye 5 düzeyinde argümanlar oluşturmuştur. Sürdürülebilirlik temasında en fazla seviye 2 düzeyinde; en az seviye 1 ve 5 düzeyinde argümanlar yer almaktadır. İklim ve iklim değişikliği temasında kontrol grubu öğrencilerinin 3’ü seviye 1, 4’ü seviye 2, 9’u seviye 3, 10’u seviye 4 ve 7’si seviye 5 düzeyinde argümanlar oluşturmuştur. İklim ve iklim değişikliği temasında fazla seviye 4 düzeyinde; en az seviye 1 düzeyinde argümanlar yer almaktadır. Yıkıcı doğa olayları temasında deney grubu öğrencilerin 2’si seviye 1, 7’si seviye 2 ve seviye 3, 4’i seviye 4, 9’u seviye 5 düzeyinde argümanlar oluşturmuştur. Yıkıcı doğa olayları temasında en fazla seviye 5 düzeyinde; en az seviye 1 düzeyinde argümanlar yer almaktadır. Kontrol grubu öğrencilerin sürdürülebilir ekoloji alanına yönelik oluşturdukları tüm argümanların seviyelerine ait ortalama puan değerlerine, temalar çerçevesinde Şekil 10’da yer verilmiştir. Şekil 10 incelendiğinde, kontrol grubu öğrencilerin sürdürülebilir ekoloji alanına yönelik oluşturdukları argümanların seviyelerine ait ortalama puan değerlerinin gelişimi temalar bazında görülmektedir. Kontrol grubu öğrencilerinin ekoloji temasına ait ortalama puan değerlerinin 2,52, sürdürülebilirlik temasına ait ortalama puan değerlerinin 2,88, iklim ve iklim değişikliği temasına ait ortalama puan değerlerinin 3,42, yıkıcı doğa olayları temasına ait ortalama puan değerlerinin ise 3,45 olduğu anlaşılmaktadır. Deney ve Kontrol Öğrencilerin Oluşturdukları Argüman Seviyelerinin Kıyaslanmasına İlişkin Bulgular Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin sürdürülebilir ekoloji alanına yönelik oluşturdukları argüman seviyelerine

karşılaştırmalı bir biçimde temalar çerçevesinde Tablo 2’de yer verilmiştir. Tablo 2 incelendiğinde, deney ve kontrol grubu öğrencilerinin sürdürülebilir ekoloji alanına yönelik her bir tema kapsamında oluşturdukları argüman seviyelerine karşılaştırmalı bir biçimde görülmektedir. Kontrol grubu öğrencilerinin tüm temalarda seviye 1 düzeyinde deney grubuna göre daha fazla argüman oluşturdukları anlaşılmaktadır. Bununla beraber deney grubu öğrencilerinin tüm temalarda seviye 5 düzeyinde daha fazla argüman oluşturdukları anlaşılmaktadır. Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin sürdürülebilir ekoloji alanlarına yönelik oluşturdukları toplam argüman sayılarına, argüman seviyeleri bazında Şekil 11’de yer verilmiştir. Şekil 11 incelendiğinde, deney ve kontrol grubu öğrencilerinin sürdürülebilir ekoloji alanlarına yönelik oluşturdukları argüman seviyeleri toplam argüman sayıları görülmektedir. Kontrol grubunda yer alan öğrenciler deney grubu öğrencilerine kıyasla düzey 1 seviyesinde daha fazla argüman üretmiştir (17>15). Düzey 2 seviyesinde kontrol grubu öğrencileri (33>32), düzey 3 seviyesinde kontrol grubu öğrencileri (31>30) ve düzey 4 seviyesinde deney grubu öğrencileri (33>28) daha fazla argüman oluşturmuştur. Deney grubunda yer alan öğrenciler kontrol grubu öğrencilerine kıyasla Düzey 5 seviyesinde daha fazla argüman üretmiştir (34>24). Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin sürdürülebilir ekoloji alanına yönelik her bir tema çerçevesinde oluşturdukları argüman seviyeleri sayılarına Şekil 12’de yer verilmiştir. Şekil 12 incelendiğinde, deney ve kontrol grubu öğrencilerinin sürdürülebilir ekoloji alanına yönelik her bir tema çerçevesinde oluşturdukları argüman seviyeleri sayıları görülmektedir. Ekoloji temasında; seviye 1 düzeyinde 4 deney ve 7 kontrol grubu, seviye 2 düzeyinde 12 deney ve kontrol grubu,

Şekil 10. Kontrol Grubu Öğrencilerinin Oluşturdukları Argümanların Seviyelerine Ait Ortalama Puan Değerleri.

Yıldız Journal of Educational Research, Vol. 8, Issue. 2, pp. 53−69, December, 2023

Tablo 2. Deney ve Kontrol Grubu Öğrencilerinin Temalar Çerçevesinde Oluşturdukları Argüman Seviyeleri Temalar

Şekil 11. Deney ve Kontrol Grubu Öğrencilerinin Argüman Seviyelerine Göre Oluşturdukları Argüman Sayıları. seviye 3 düzeyinde 9 deney ve 7 kontrol grubu, seviye 4 düzeyinde 5 deney ve 4 kontrol grubu, seviye 5 düzeyinde ise 5 deney ve 3 kontrol grubu öğrencileri argümanlarını üretmiştir. Sürdürülebilirlik temasında; seviye 1 düzeyinde 3 deney ve 5 kontrol grubu, seviye 2 düzeyinde 8 deney ve 10 kontrol grubu, seviye 3 düzeyinde 6 deney ve 7 kontrol grubu, seviye 4 düzeyinde 9 deney ve 6 kontrol grubu, seviye 5 düzeyinde

ise 9 deney ve 5 kontrol grubu öğrencileri argümanlarını oluşturmuştur. İklim ve iklim değişikliği temasında; seviye 1 düzeyinde 2 deney ve 3 kontrol grubu, seviye 2 düzeyinde 6 deney ve 4 kontrol grubu, seviye 3 düzeyinde 7 deney ve 9 kontrol grubu, seviye 4 düzeyinde 10 deney ve kontrol grubu, seviye 5 düzeyinde ise 10 deney ve 7 kontrol grubu öğrencileri argümanlarını ortaya koymuştur. Son olarak yıkıcı doğa

Yıldız Journal of Educational Research, Vol. 8, Issue. 2, pp. 53−69, December, 2023

Şekil 12. Deney ve Kontrol Grubu Öğrencilerinin Argüman Seviyelerine Göre Temalar Çerçevesinde Oluşturdukları Argüman Sayıları.

Şekil 13. Deney ve Kontrol Grubu Öğrencilerinin Oluşturdukları Argümanların Seviyelerine Ait Ortalama Puan Değerleri. olayları temasında; seviye 1 düzeyinde 3 deney ve 5 kontrol, seviye 2 düzeyinde 8 deney ve 10 kontrol, seviye 3 düzeyinde 6 deney ve 7 kontrol, seviye 4 düzeyinde 9 deney ve 6 kontrol, seviye 5 düzeyinde ise 9 deney ve 5 kontrol grubu öğrencileri argümanlarını oluşturmuştur. Tablodan anlaşılacağı üzere, temalar ilerledikçe deney ve kontrol grubu öğrencileri 5 seviyesinde argümanlar daha fazla üretmiştir.

Deney ve kontrol grubu öğrencilerin sürdürülebilir ekoloji alanına yönelik oluşturdukları argümanların seviyelerine ait ortalama puan değerlerine, temalar çerçevesinde Şekil 13’te yer verilmiştir. Şekil 13 incelendiğinde, deney ve kontrol grubu öğrencilerin sürdürülebilir ekoloji alanına yönelik oluşturdukları argümanların seviyelerine ait ortalama puan değerlerinin

Yıldız Journal of Educational Research, Vol. 8, Issue. 2, pp. 53−69, December, 2023

gelişimi temalar bazında görülmektedir. Kontrol grubu öğrencilerinin ekoloji temasına ait ortalama puan değerlerinin 2,52, sürdürülebilirlik temasına ait ortalama puan değerlerinin 2,88, iklim ve iklim değişikliği temasına ait ortalama puan değerlerinin 3,42, yıkıcı doğa olayları temasına ait ortalama puan değerlerinin ise 3,45 olduğu anlaşılmaktadır. Deney grubu öğrencilerinin ekoloji temasına ait ortalama puan değerlerinin 2,86, sürdürülebilirlik temasına ait ortalama puan değerlerinin 3,11, iklim ve iklim değişikliği temasına ait ortalama puan değerlerinin 3,6, yıkıcı doğa olayları temasına ait ortalama puan değerlerinin ise 3,6 olduğu anlaşılmaktadır.

Deney ve kontrol grubu öğrencilerin sürdürülebilir ekoloji alanına yönelik oluşturdukları argümanların seviyelerine ait ortalama puan değerlerine, temalar çerçevesinde Şekil 14’te yer verilmiştir. Şekil 14 incelendiğinde, deney ve kontrol grubu öğrencilerinin oluşturdukları argümanların seviyelerine ait ortalama puan değerleri görülmektedir. Deney grubu öğrencilerine ait ortalama argümantasyon puanı 3,3 değerlerindedir. Kontrol grubu öğrencilerine ait ortalama argümantasyon puanı 2,82 değerlerindedir. Öğrencilerin “Ekoloji” temasına yönelik oluşturdukları argümantasyon örneklerine seviyelere göre örneklere Tablo 3’te yer verilmiştir.

Şekil 14. Deney ve Kontrol Grubu Öğrencilerinin Oluşturdukları Argümanların Seviyelerine Ait Ortalama Puan Değerleri. Tablo 3. “Ekoloji” Temasına Yönelik Oluşturulan Öğrenci Argümantasyon Örnekleri Seviye

A bölgesinde yaşamak isterim (iddia). Çünkü sular temiz, hava temiz, her yer yeşil. Canlıların yaşayabileceği daha sağlıklı bir çevre var (gerekçe). Bitkiler, hayvanlar ve insanların yaşamları için temiz bir çevreye ihtiyacı vardır (destekleyici). Kirli bir hava insanlarda solunum yolları hastalıklarına yol açar(veri).

A bölgesinde yaşamak isterim. Çünkü havanın, suların ve toprağın kirli olduğu bir yerde yaşamam beni hasta eder (gerekçe). Hiçbir canlı burada yaşamaya dayanamaz (destekleyici), zaten resimdeki balıklar da su kirliğinden ölmüşler (veri). B bölgesinin kirli olmasının nedeni, daha önce yaşayan insanlar çöplerini çevreye atması olabilir (destekleyici). Ama insanlar oradaki canlıları beslemiş, ağaçlar dikmiş de olabilir (zayıf çürütücü).

B bölgesinde yaşamak istemem (iddia). Çünkü A bölgesinde hava temiz, sular temiz. Bir insan orada uzun yıllar sağlıklı yaşayabilir bence (gerekçe). Canlılar zarar görmemiş ve ölmemiş. B bölgesinde Hatta aslan bile oracıkta ölmüş (veri). Ama aslanlar belki aralarındaki rekabetten ölmüştür (güçlü çürütücü).

A bölgesinde yaşamayı tercih ederim (iddia). A bölgesi çok temiz, insanlar tarafından hava ve su henüz kirletilmemiş (gerekçe). B bölgesinde insanlar fosil yakıtlar kullanarak havayı kirletmişler, sulara plastik atıklar atmışlar (veri). İnsanlar A bölgesinde yaşamasa tertemiz kalır (sınırlayıcı). Ama her zaman insanların atıkları çevreyi kirletmez. Bitkilerin sararan yaprakları çevreyi kirletebilir. Bazı hayvanlar yiyecekleri sindirirken zararlı gazları havaya salabilir (birden fazla çürütücü).

Yıldız Journal of Educational Research, Vol. 8, Issue. 2, pp. 53−69, December, 2023

Tablo 3 incelendiğinde, öğrencilerin ekoloji temasına ait oluşturdukları argümantasyon örnekleri görülmektedir. Öğrencilerin çevre kirliliklerine neden olan faktörler ve ortaya çıkan olumsuz sonuçlarından yararlanarak argümanlarını oluşturduğu anlaşılmaktadır. Öğrencilerin iddia, gerekçe, destekleyici, veri ve çürütme öğelerini kullanarak, tercih ettikleri sürdürülebilir ekoloji yaşam alanına ait argümanlarını sunmuştur.

Tartişma, Sonuç VE Öneriler

Çalışmada, ortaokul öğrencilerinin sürdürülebilir ekoloji yaşam alanına yönelik oluşturdukları argüman kalitelerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Öğrencilerin temalar ilerledikçe oluşturduğu seviye 1 düzeyindeki argümanlar azalırken; seviye 5 düzeyindeki argümanları artmaktadır. Her uygulama sonrasında öğrencilerin oluşturdukları argümantasyon seviyelerinde genel artış yaşanmaktadır. Öğrenciler ilk temalardan biri olan ekolojiye ait ortalama 2,7 puan değerine; en son tema olan yıkıcı doğa olaylarına ait ortalama 3,53 puan değerine sahiptir. Dolayısıyla öğrencilerin genel anlamda argümantasyon puan değerlerinin artış gösterdiği anlaşılmaktadır. Elde edilen bulgular sonucunda öğrencilerin oluşturdukları argüman kalitelerinde sürecin başından sonuna doğru bir artış olduğu ortaya konulmuştur. Ayrıca öğrencilerin seviye 5 düzeyindeki argümanları üreterek argüman öğelerini etkili kullanarak, karar verme becerilerinde gelişim gösterdiği söylenebilir (Karcılı, 2022). Öğrencilerden elde edilen veriler incelendiğinde, yıkıcı doğa olayları temasına ait karşıt fikir beyan edenlerin argümantasyon seviye ortalamasının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu durum öğrencilerin yıkıcı doğa olayları konu alanına ait karşı argüman oluşturmaları açısından daha güçlü bir yapı sunarak, fikirlerini ifade edebildikleri çıkarımı yapılabilmektedir (Gürsel, 2023). Bir yandan öğrencilerin yıkıcı doğa olayları konularına yönelik geçmiş bilgilerinin olmasıyla ilişkilendirilebilir. Öte yandan yakın geçmişte ülkemizde yaşanan deprem ve sel felaketlerine bağlı olarak sosyal medya, haber kanalları ve gündelik yaşamda gündeme gelmesi, öğrencilerin konuya ait bilgilenmesinde etkili olabildiği çıkarımı yapılabilmektedir. Temalar ilerledikçe deney ve kontrol grubu öğrencilerinin 5 seviyesindeki argümanları artma eğilimindedir. Ancak deney grubu öğrencilerinin 4 ve 5 seviyesinde üretmiş oldukları argümanlar, kontrol grubu öğrencileri tarafından bu seviyedeki üretilen argümanlardan daha fazladır. Ayrıca deney grubu öğrencilerine ait ortalama argümantasyon puan değeri 3,3; kontrol grubu öğrencilerine ait argümantasyon puanı değeri 2,82’dir. Deney grubundaki öğrencilerin net olarak çürütücü sunabildikleri söylenebilmektedir. Argümantasyon öğretiminde öğrencilerin güçlü çürütücüler oluşturabilmeleri önemli bir çıktı olarak kabul edilmektedir (Erduran, Simon & Osborne, 2004). Buradan hareketle öğrencilerin temalar ilerledikçe deney grubu öğrencilerin çürütücülerin ön planda olduğu

4 ve 5 düzeyindeki argümanlarının fazla olması, dijital tabanlı sürdürülebilir ekoloji öğretiminin olumlu etkisine kanıt sağlayabilmektedir. Bu noktada ise sürdürülebilir ekoloji öğretiminin dijital tabanlı verilmesinin geleneksel yöntemlerle desteklenen sürdürülebilir ekoloji öğretimine kıyasla argümantasyon puan değerleri üzerinde olumlu etki yarattığı ifade edilebilmektedir. Öğrencilerin oluşturdukları argümanlar değerlendirildiğinde, süreç içerisinde argüman düzeylerinde meydana gelen kademeli artış, uygulama sürecinin öğrencilerin argüman kalitelerini geliştirdiği ve kaliteli argüman üretme becerisi kazandırdığı söylenebilir. Alan yazında incelendiğinde, başlatılan süreç dahilinde öğrencilerin argüman seviyeleri, sayıları ve niteliklerinin yükselerek, öğrencilerin argüman düzeylerinin geliştiği çalışmalara rastlanmıştır (Akbaş & Çetin, 2018; Crowell & Kuhn, 2012; Çetin, Kutluca & Kaya, 2014; Demircioğlu & Uçar, 2014; Öğreten, 2014; Torun & Şahin, 2016; Untereiner, 2013; Wissinger, 2012). Araştırma sonuçları doğrultusunda; çevre ve ekoloji alanında günlük yaşam problemlerine odaklanılmış güncel argüman formlarının hazırlanması ve yararlanılması önerilmektedir Çürütücü bileşenine odaklanılmadan, öğrencilere çevre ve ekoloji konu alanlarına ait argüman oluşturmaları sağlanabilir. Başka çalışmalarda görsellerin yanı sıra; video, haber yazıları, hikayelerden yararlanarak argüman oluşturmaları beklenebilir. Öğrencilerin günlük problemlerinde aktif karar verici rolü üstlenmelerini sağlayacak argüman destekli çalışma kağıtlarının öğretim sürecinde kullanılması tavsiye edilmektedir. Farklı sınıf seviyelerinde veya konularında öğrencilerden argüman oluşturmaları da istenebilir. Etik: Bu makalenin yayınlanmasıyla ilgili herhangi bir etik sorun bulunmamaktadır. Hakem Değerlendirmesi: Dış bağımsız. Çıkar Çatışması: Yazarlar, bu makalenin araştırılması, yazarlığı ve/veya yayınlanması ile ilgili olarak herhangi bir potansiyel çıkar çatışması beyan etmemiştir. Finansal Destek: Yazarlar bu çalışma için finansal destek almadığını beyan etmiştir. Ethics: There are no ethical issues with the publication of this manuscript. Peer-review: Externally peer-reviewed. Conflict of Interest: The authors declared no potential conflicts of interest with respect to the research, authorship, and/or publication of this article. Financial Disclosure: The authors declared that this study has received no financial support.

Share and Cite