Designing digital era adepted logos

Abstract

Keywords: Responsive logo design; corporate identity; user interface design; communication design; brand identity.

1. GĠRĠġ

Ġnsanların yerleĢik hayata geçmesiyle birlikte oluĢturdukları medeniyetlerde kullanılan nesneler çeĢitli sembollerle ayrıĢtırılmaktaydı. Mezopotamya ve Mısır uygarlıklarında kullanılan tuğlalar, inĢaat alanlarını gösteren damgalarla iĢaretlenmiĢtir. Sonraları nesneleri tanımlamak için iĢaret kullanma pratiği, ev eĢyaları, süs eĢyaları ve silahlarla devam etti. Bu iĢaretler tipik olarak bir daire ya da hilal üzerine yerleĢtirilmiĢ düz bir harfti (Adams, Morioka ve Stone, 2004). Bu semboller ticaretin yaygınlaĢmasıyla birlikte ürünlerin kime ait olduğunu belirtmek amaçlı kullanılmaya baĢlanmıĢ ve böylece markalar oluĢmaya baĢlamıĢtır. Günümüzde markalaĢma hiç olmadığı kadar önemli bir hale gelmiĢtir. Çünkü aynı ürünü üreten onlarca farklı firma olduğundan firmalar sıkı bir rekabet içerisindedir. Bu rekabet sebebiyle Ģirketlerin tüketicileriyle olan iliĢkilerini sürekli canlı tutmaları gerekmektedir. Wheeler’a (2018) göre marka yaratımı; farkındalık yaratmak, yeni müĢteriler çekmek ve müĢteri sadakatini artırmak için kullanılan disiplinli bir süreçtir. Bir markanın yerinin doldurulamaz olması en iyi olmasına bağlıdır. Firmalar ancak günün Ģartlarına ayak uydurabildikleri müddetçe baĢarıya ulaĢabilirler. Aaker’e (2002) göre de marka kimliği bir Ģirketin sürekli güncellemesi ve geliĢtirmesi gereken bir parçasıdır. Bu geliĢim toplumun geçirdiği sosyal değiĢimlerle paralellik göstermektedir. Marka kimliklerinin en önemli parçası olan logoların da bu bağlamda dönemin yapısına göre Ģekillenmesi önemlidir. Gazete, dergi, açık hava reklamları ve promosyon ürünleri gibi statik konvansiyonel reklamcılık kanalları için yapılan marka kimliği çalıĢmalarında, genelde her platforma uyabilecek tek bir logo oluĢturmaya gayret edilir. Bu kanallar için tasarlanan logoların baĢarılı olabilmesi için pul tasarımında da afiĢte de aynı etkiyi vermesi beklenir (Douglas, 2011). Logo tasarımları genelde kapsamlı bir kurumsal kimlikle birlikte sunulmaktadır. Bu kurumsal E. TOY, DĠJĠTAL ÇAĞA UYUMLU LOGOLAR TASARLAMAK

Yildiz Journal Of ART And Design

Volume: 6, Issue: 2, 2019, pp 153-189 Received Date:12/10/2019 Accepted Date: 20/12/2019

kimlikte logonun farklı ortamlara uygulanılmasında dikkat edilmesi gereken kurallar yer almaktadır. Bir ürün veya organizasyon için kapsamlı bir kimlik iĢlevi görebilecek görsel bir dil oluĢturmak, renklerin, yazı karakterlerinin ve diğer grafik öğelerinin tanımlanmasını ve bunların geniĢleyen bir sisteme entegrasyonunu gerektirir, ancak farklı iletiĢim ihtiyaçlarına ve ortamlarına uyum sağlaması gerekmektedir (Gomez-Palacio ve Vit, 2011). Her ne kadar markalar için oluĢturulan kurumsal kimliklerde logolarının yazılı-yazısız ya da renkli-renksiz versiyonları kurumsal kimliklerde belirtilse de, bu düzenlemeler günümüzde yetersiz kalmaktadır. Genel olarak statik olarak tasarlanan logo tasarımları ve kurumsal kimlikler, dinamik içeriğe sahip youtube, instagram ve facebook gibi dijital iletiĢim kanalları için yetersiz kalabilmektedir. Bu nedenle değiĢen iletiĢim kanalları aracılığıyla müĢteriyle etkileĢime geçmek isteyen firmaların marka kimliklerini ve logo tasarımlarını yeniden Ģekillendirmeleri bu Ģirketlerin imajını olumlu yönde etkileyebilmektedir. Özellikle son on yılda akıllı telefonların hayatımıza girmesiyle birlikte insanların sosyal davranıĢlarında önemli değiĢimler olmuĢtur. Ġnsanlar gündelik hayatlarında dergi ve gazete gibi iletiĢim kanalları yerine mobil uygulamalara ve internet sitelerine yönelmeye baĢlamıĢlardır. Bu nedenle akıllı telefonlar, tabletler ve hatta akıllı saatler markaların müĢteriyle iletiĢime geçtiği en önemli kanallar haline gelmiĢtir. Bilgi, eğlence ve iletiĢim için kullandığımız ekranlar küçüldükçe marka logolarının da bunlara uyum sağlaması gerekmektedir. Arayüz tasarımcılarının internet sitelerini oluĢtururken kullandıkları duyarlı tasarım yaklaĢımını marka kimliklerinde kullanılmasının bu uyum sürecine önemli katkılar sağlayabileceği varsayılmaktadır.

2. DUYARLI TASARIM YAKLAġIMI

Ġnternet siteleri tasarlayan arayüz tasarımcıları geçmiĢte sadece sabit bilgisayar ekranları için tasarım yapmaktaydı. Teknoloji geliĢtikçe ilk önce ekranların boyutları değiĢti, sonrasında farklı mobil cihazlar ortaya çıkmaya baĢladı. Tasarımcılar ve yazılımcılar farklı ekran ebatları için küçük değiĢikliklerle internet sitelerini güncelleyebilmekteydi (León, 2016). Fakat her geçen gün değiĢen ekran boyutları ve yeni cihazlar için farklı tasarım yapmak her geçen gün zorlaĢtı ve farklı tasarım yaklaĢımlarına ihtiyaç duyuldu. Bu ihtiyaca cevap vermek için tasarımcılar her ekrana uyum sağlayabilen internet sitelerini geliĢtirebilmek için farklı yöntemler aramaya baĢladılar. 2005 yılında, web standartlarının geliĢtirilmesine adanmıĢ uluslararası bir topluluk olan World Wide Web Consortium (W3C), mobil cihaz çeĢitliliğinin mobil internetin büyümesini yavaĢlatacağına vurgu yaptı. Bu soruna bir çözüm olarak masaüstü ve mobil cihaz kullanıcılarına eĢit derecede kolay eriĢilebilen E. TOY, DĠJĠTAL ÇAĞA UYUMLU LOGOLAR TASARLAMAK

Yildiz Journal Of ART And Design

Volume: 6, Issue: 2, 2019, pp 153-189 Received Date:12/10/2019 Accepted Date: 20/12/2019

içeriğe sahip sorunsuz bir Ģekilde entegre bir yaklaĢım olan “One Web” vizyonunu açıkladı (W3C, 2005). Sorunsuz bir internete yönelik bu çalıĢma, dijital cihaz özelliklerini algılayan ve bunların ihtiyaçlarını yanıtlayabilen internet standartlarının oluĢturulmasında temel olmuĢtur. Bu standartların geliĢtirilmesiyle eĢ zamanlı olarak, duyarlı internet sitesi tasarımını uygulamak için bir yöntem oluĢturulması için geliĢtiricilere bir çağrı yapıldı (W3C, 2005). Duyarlı Ġnternet Tasarımı (Responsive Web Design) yaklaĢımı ilk defa Ethan Marcotte’in (2010) yazısında tanımlandı. Marcotte bu makalesinde her boyuttaki tarayıcıya adapte olacak bir internet sitesi mimarisi için yeni bir tasarım metodolojisi açıkladı. Bu teknik W3C’nin One Web vizyonunu gerçekleĢtirmeye yardımcı olmak için önerilen ilk yöntemdi ve oldukça baĢarıya ulaĢtı. O denli baĢarılı oldu ki günümüzde her platforma uyum sağlayabilen duyarlı internet siteleri için standart bir yaklaĢım haline geldi. Hatta en büyük internet sitesi arama motorlarından olan Google, mobil cihazlara uyum sağlamayan sitelerinin arama sonuçlarında arka plana alınacağını belirtmiĢtir (Google, 2015). Bu karardan sonra internet aramalarında üst sıralara geçmek isteyen birçok markanın sitesinin mobil cihazlara uyumlu hale getirildiği gözlemlenmiĢtir.

Görsel 1: Farklı cihazlara uyumlu bir duyarlı internet sitesi örneği (Baturay ve Birtane, 2013)

Duyarlı internet sitesi tasarımlarında modüler sistemler kullanılarak her platforma uygun içerikler oluĢturulmaktadır. Bu sitelerin içerikleri ekran boyutları geniĢledikçe detaylanmakta, daraldıkça da sadeleĢmektedir. Bu nedenle internet sitesinin nasıl görüneceği, kiĢilerin kullanmıĢ oldukları internet tarayıcılarının geniĢlikleri baz alınarak hesaplanmaktadır. Duyarlı E. TOY, DĠJĠTAL ÇAĞA UYUMLU LOGOLAR TASARLAMAK

Yildiz Journal Of ART And Design

Volume: 6, Issue: 2, 2019, pp 153-189 Received Date:12/10/2019 Accepted Date: 20/12/2019

internet sitelerinin yazılım altyapısı sayesinde tasarımda kullanılan öğeler yeniden boyutlandırılmakta veya orantılı olarak kesilmektedir (Baturay ve Birtane, 2013).

yaparken cihaz grupları ekran büyüklüklerine göre masaüstü ya da dizüstü bilgisayarlar, tablet bilgisayarlar ve akıllık telefonlar olarak gruplandırılmaktadır. Her cihaza uyumlu olan internet siteleri, tasarımcıların bahsedilen her grup için bir arayüz versiyonu oluĢturmasıyla hazırlanmaktadır. Yüzlerce farklı akıllı ekran boyutu olmasına rağmen duyarlı internet sitelerinin sadece bir mobil versiyonu tasarlanmakta ve bu versiyon bütün telefonlarda sorunsuz bir Ģekilde çalıĢmaktadır. Görsel 1’de bulunan tasarım incelendiğinde farklı ekranlara uyum sağlayan bir internet sitesinin geçirdiği değiĢimler açıkça görülmektedir. En büyük ekranlı bilgisayarlarda aynı anda daha çok içerik yer alırken, akıllı telefonlarda daha sınırlı bir bilgiye ulaĢılabilmektedir. Bunun yapılması için yazı, fotoğraf ve video gibi öğeler bağlantı kurulan ekranın boyutuna uygun olarak boyutlandırılmaktadır. Örneğin duyarlı bir internet sitesinde kullanılan blog yazıları üç sütün olarak tasarlanmıĢsa, daha küçük ekrana sahip akıllı telefonlarda bu yazılar tek sütuna düĢürülmekte ve yazılarda kullanılan metinler de kısaltılmaktadır. Ancak birçok internet sitesinde diğer öğeler sadeleĢtirilerek değiĢtirilse de bu sitelerde bulunan logolar biçimsel olarak aynı kalmakta ve sadece ebatları değiĢtirilmektedir. Fakat logoların biçimsel bir düzenleme yapılmadan sadece boyutlarının değiĢtirilmesi çoğu zaman iyi bir sonuç vermemekte, bazı logolar küçültüldüklerinde algılanması güç ve bulanık hale gelebilmektedir. Bu nedenle duyarlı internet sitelerinde otomatik olarak boyutlanan logoların yerine, farklı ekran boyutlarına uyum sağlayan versiyonları olan logoların kullanılması iyi bir kullanıcı deneyimi sağlanabilmesi için önemlidir.

Yildiz Journal Of ART And Design

Volume: 6, Issue: 2, 2019, pp 153-189 Received Date:12/10/2019 Accepted Date: 20/12/2019

kullanım kılavuzu olan kurumsal kimliklerle birlikte hazırlanmaktadır. Birçok markanın farklı basılı ya da dijital ortamlarda kullanacağı logo versiyonları kurumsal kimlik kitapçıklarında yer almaktadır. Örneğin; tek renk baskılar için siyah-beyaz bir logo ya da kalem gibi promosyon

kullanılmaktadır. Markaları temsil eden bu logolar kullanım platformuna (gazete, dergi vb.) göre firmanın ismi kaldırılıp sadece logoya yer verilerek ya da amblemin kaldırılıp sadece firmanın ismine yer verilmesi ile kullanılmaktadır. Fakat her markanın logosu için bu çalıĢmayı yapmak kolay değildir. Ġçerisinde karmaĢık öğelerin bulunduğu ya da çok detaylı figürler içeren çalıĢmaları kalem gibi küçük yüzeylerde kullanmak güçtür. Her ortama uygun tek bir logo tasarlamak için genel olarak soyut ya da minimal biçimler tercih edilmektedir. Bu durum tek tip ve sıkıcı logoların ortaya çıkmasına neden olabilmektedir. Duyarlı tasarım yaklaĢımı bize daha farklı bir perspektif sunmaktadır. Ġnternet siteleri için geliĢtirilen duyarlı tasarım anlayıĢının logolarda da kullanılması tasarımcıların iĢini oldukça kolaylaĢtıracaktır. Duyarlı internet sitelerinde ekranlar küçüldükçe, detay seviyesi azalmaktadır. Aynı sadeleĢtirme yaklaĢımı marka logolarında da kullanılabilir. Ekran boyutları küçüldükçe internet sitelerinde kullanılan içerikle beraber logoyu oluĢturan öğelerde de sadeleĢtirme yapılabilir. Böylece farklı ekran boyutuna sahip cihazları kullanan kiĢilere, farklı detaydaki logolar gösterilerek daha kolay algılanan içerikler sunulmuĢ olacaktır.

Görsel 2: Farklı cihazlara uyumlu bir duyarlı logo tasarımı örnekleri (Harrison, 2018). E. TOY, DĠJĠTAL ÇAĞA UYUMLU LOGOLAR TASARLAMAK

Yildiz Journal Of ART And Design

Volume: 6, Issue: 2, 2019, pp 153-189 Received Date:12/10/2019 Accepted Date: 20/12/2019

Duyarlı logo tasarımı, markaların kullandığı mevcut logolarını küçük ekranlı cihazlar için sadeleĢtirerek farklı versiyonlarını oluĢturmasıdır. Bu sayede ekran boyutları küçüldükçe marka logosu daha sade bir formda kullanılmakta ve müĢterilerin logoları algılamaları kolaylaĢtırılmaktadır. Tasarımcı Harrison’ın Görsel 2’de yer alan çalıĢmasında dünyaca ünlü markaların logoları için hazırlamıĢ olduğu duyarlı logo tasarımı önerileri görülmektedir. Bu görselde tasarımcının hazırlamıĢ olduğu logo versiyonu önerilerinin farklı ekran boyutlarında nasıl görüneceği baĢarılı bir Ģekilde betimlenmiĢtir. Tasarımcı büyük ekranlarda oldukça detaylı orijinal logolara yer verirken, akıllı saat gibi küçük ekranlarda bütün detayların çıkarıldığı sade logoları kullanmıĢtır. Farklı logo versiyonlarının kullanılmadığı durumlarda, kullanıcılara her ekran boyutu için aynı logonun farklı boyutları gösterilmektedir. Bu durum akıllı saat gibi küçük ekranlarda logoda kullanılan öğelerin algılanmasını güç hale getirebilmektedir. Görsel 3’de yine tasarımcı Harrison (2018) tarafından hazırlanan görselde bu olumsuz durum açıkça görülebilmektedir. ÇalıĢma incelendiğinde logonun büyük boydaki kullanımı oldukça iyi bir Ģekilde algılanırken, en küçük halinde bütün detayların iç içe girdiği ve algılanması son derece zor bir logoya dönüĢtüğü açıkça görülmektedir. Dijital iletiĢim kanallarında duyarlı logoların kullanması markaların dijital çağdaki konumlarını güçlendirmelerine ve iletiĢim stratejilerini görsel olarak geliĢtirmelerine yardımcı olacaktır (Kelly, 2017). Görsel 4’te yer alan çalıĢma bu bağlamda incelendiğinde tasarımcı Harrison’un (2018) bu soruna bir çözüm önerisi olarak Walt Disney logosunun küçük ekranlarda bile rahatça görülebilen versiyonlarını oluĢturduğu görülmektedir (Bkz. Görsel 4). Bu sayede akıllı telefonlarda ve hatta akıllı saat gibi çok küçük ekrana sahip cihazlarda bile markanın logosu oldukça kolay algılanmaktadır.

Yildiz Journal Of ART And Design

Volume: 6, Issue: 2, 2019, pp 153-189 Received Date:12/10/2019 Accepted Date: 20/12/2019

Görsel 3: Walt Disney firmasına ait logonun farklı boyutlarda kullanımı (Harrison, 2018).

Görsel 4: Joe Harrison’ın Walt Disney firması ıçin hazırlamıĢ olduğu duyarlı logo tasarımı önerisi (Harrison, 2018).

Logo tasarımcıları genel olarak çizgiler, Ģekiller ve düz renkler gibi farklı öğelerin bir kombinasyonu olan özgün ama aynı zamanda sadeleĢtirilmiĢ çalıĢmalar oluĢturmaktadırlar. Bu çalıĢmalar için oldukça yüksek bütçeler ve uzun zaman harcanabilmektedir. Uzun uğraĢlar sonunda ortaya çıkan logoların insanların gündelik hayatta sıkça kullandığı akıllı telefonların ekranlarında sorunlu gözükmesi bu emekleri karĢılıksız bırakabilmektedir. Bunun önüne geçmek için dijital çağa ayak uydurmak isteyen markaların kurumsal kimliklerinde duyarlı tasarıma sahip platformlarda kullanılabilecek logo versiyonlarının olması bir ihtiyaç haline gelmiĢtir. Kurumsal kimliklerde yer alacak duyarlı logo tasarımları, mobil uygulamaların veya internet sitelerinin duyarlılığıyla paralellik göstermelidir. Bu nedenle logoların her cihazda kolay algılanmasını sağlamak için tasarımcıların duyarlı internet sitesi tasarımı ve duyarlı mobil uygulama geliĢtirme hakkında yeterli bilgiye sahip olmaları faydalı olacaktır. Pek çok firma her ortama uyum sağlamak için yıllardır kullandıkları ikonikleĢmiĢ logolarını bırakıp, her ekrana uyum sağlayan soyut biçimlere sahip logolara geçiĢ yapmaktadır. Ancak bu durum markaların logosunun niteliğini kaybetmesine neden olabilmektedir. Örnek vermek gerekirse; Pepsi firması Görsel 5’te yer alan logosunu teknoloji çağına uygun Ģekilde yeniden tasarlatmak için ortalama 1 milyon dolar harcamıĢtır. Ancak E. TOY, DĠJĠTAL ÇAĞA UYUMLU LOGOLAR TASARLAMAK

Yildiz Journal Of ART And Design

Volume: 6, Issue: 2, 2019, pp 153-189 Received Date:12/10/2019 Accepted Date: 20/12/2019

Görsel 6’da yer alan yeni logo müĢterilerinden ve tasarımcılardan oldukça negatif yorumlar almıĢtır (Inkbot Design, 2017). Bu marka logosunu tamamen yenilemek yerine var olan logosunu mevcut ekranlara uyum sağlayacak Ģekilde düzenleyebilirdi. Bu sayede hem bu kadar radikal bir değiĢime gitmek zorunda kalmayabilir, hem de tasarım süreci daha az bütçe ve zaman harcanarak gerçekleĢtirilebilirdi.

Görsel 5: Pepsi firmasının 2006 yılında tasarlanmıĢ logosu (Fine Print NYC, 2018).

Görsel 6: Pepsi firmasının 2008 yılında tasarlanmıĢ logosu (Inkbot Design, 2017).

Detaylı görsel öğeler içeren logoların küçük ekranlarda kullanılması çeĢitli algılama sorunlarına neden olmaktadır. Ancak bu logolarda Pepsi örneğinde olduğu gibi yeniden tasarım yerine, sadeleĢtirme yapılarak farklı versiyonlarının oluĢturulması daha iyi sonuçların alınmasını sağlayabilir. Bu bağlamda Görsel 7’de yer alan Argento logosu iyi bir örnek olarak gösterilebilmektedir. Görsel 7’de yer alan logo versiyonlarını analiz etmek gerekirse, büyük alanlar için tasarlanan Logo A versiyonunda küçük ekranlarda görünmesi çok zor olan küçük noktalara ve ince dıĢ çizgilere sahip çizimlere yer verildiği görülmektedir. Küçük ekranlarda sorun yaratabilecek bu logo, büyük ekranlarda kolayca algılanabilecek estetik bir görüntüye sahiptir. Tablet bilgisayar gibi orta boy ekrana sahip cihazlarda kullanılabilecek Logo B tasarımının daha kolay algılanabilmesi için, ilk versiyonda kullanılan figürlerin içinin doldurulduğu, dairenin dıĢında kullanılan noktaların kaldırıldığı ve dıĢ çizgilerin kalınlaĢtırılarak teke indirildiği gözlemlenmiĢtir. Son olarak akıllı telefon gibi küçük ekranlarda kullanılabilecek Logo C’de de orijinal logonun dıĢ halkasında bulunan yazılar tamamen kaldırılarak, amblemde kullanılan bütün çizgilerin kalınlaĢtırıldığı tespit edilmiĢtir. Özet olarak, Argento markasının kurumsal kimliğinde yer alan farklı logo versiyonlarında yapılan sadeleĢtirmenin duyarlı logo tasarımı yaklaĢımının baĢarılı bir örneği olduğu söylenebilmektedir (Bkz. Görsel 7).

Yildiz Journal Of ART And Design

Volume: 6, Issue: 2, 2019, pp 153-189 Received Date:12/10/2019 Accepted Date: 20/12/2019

Görsel 7: Argento markasının kurumsal kimliğinden üç farklı logo kullanım örneği (Frank, 2015).

kullanabileceği her cihaz için birkaç farklı logo oluĢturması olarak algılanmamalıdır. Duyarlı logolar, kullanıcının tercih ettiği kanala bağlı olarak benzersiz Ģekillerde değiĢtirilen orijinal logoların basitleĢtirilmiĢ ve geliĢtirilmiĢ versiyonlarıdır.

Konular

Dijital çağa uyum sağlayabilen kurumsal kimliklerin oluĢturulması günümüz dünyası için bir gereklilik haline gelmiĢtir. Her platforma uygun duyarlı logoların oluĢturulmasında dikkat edilmesi gereken; sadeleĢtirme, versiyon oluĢturma, devamlılık ve yeninden düzenleme gibi önemli hususlar bulunmaktadır. Bu hususlara özen gösterilmesi logoların farklı platformlarda iyi görünmesini ve firmaların vermek istediği mesajların hedef kitleye sağlıklı bir Ģekilde iletilmesine yardımcı olacaktır.

Yildiz Journal Of ART And Design

Volume: 6, Issue: 2, 2019, pp 153-189 Received Date:12/10/2019 Accepted Date: 20/12/2019

Duyarlı internet sitesi tasarımında kullanıcıların daha fazla içeriğe ulaĢabilmeleri için ekran geniĢliği arttıkça daha fazla içerik eklenmektedir. Diğer yandan ekran geniĢliği küçüldükçe içerikler önem sırasına göre azaltılarak okunması ve algılanması kolay arayüz tasarımları ortaya çıkmaktadır. Aynı yaklaĢımı logo tasarımlarına da uygulanırsa, büyük ekranlar için tasarlanan logolarda markayı temsil eden sembol, isim ve sloganlar gibi öğelerin hepsi kullanılırken, daha küçük ekranlar için tasarlanan versiyonlarda bu öğelerin giderek azaltılması gerekmektedir. Bu sadece unsurları atmak değil, ayrıntı seviyelerini azaltmakla ilgilidir. Burada dikkat edilmesi gereken Ģey marka için önemli olan unsurlara dokunmadan orijinal logonun temellerini korumaktır. Bu bağlamda Görsel 7’de yer alan Argento logosu sadeleĢtirme konusunda iyi bir örnek teĢkil etmektedir. Benzer Ģekilde, logoları basitleĢtirmek için kullanılan renklerde azaltılabilir. Eğer bir logoda farklı renk geçiĢleri kullanılıyorsa, bu logonun küçük versiyonlarında düz renklere dönüĢtürülmesi gerekebilir. Bazen duyarlı logo tasarımının en küçük versiyonunda çok fazla soyutlama yapıldığında logonun temel özelliklerinin kaybolduğu görülmektedir. Böyle durumlarda semboller yerine markaların baĢ harflerini kullanmak ya da orijinal sembolden türemiĢ farklı bir sembol oluĢturmak faydalı olacaktır. Özetlemek gerekirse sadeleĢtirme sürecinde orijinal logoda korunmak istenen kısımlar dıĢındaki öğeler kaldırılarak, markanın insanlarla olan iletiĢiminde dikkat çekmek istediği kısmına vurgu yapılabilir. 3.2.

Dijital çağda insanların etkileĢime geçtiği cihazları dört ana grupta toplamak mümkündür. Bunlar masaüstü ya da dizüstü bilgisayarlar, tablet bilgisayarlar, akıllı telefonlar ve akıllı saatler olarak gruplandırılabilir. Görsel 2’de yer alan çalıĢmada duyarlı logoların bu dört gruptaki kullanımını görmek mümkündür. Kurumsal kimliklerde genel olarak üç ya da dört farklı detay seviyesine sahip logo versiyonu oluĢturulması yeterli olacaktır. Bu logo versiyonları markaların müĢteriyle iletiĢime geçecekleri kanallara göre belirlenmelidir. Örneğin, akıllı saatler için içerik üretmeyecek bir firmanın bu saatlerin ekranı için logo versiyonu oluĢturmasına gerek yoktur. Bu durumda diğer platformlar için üç farklı logo uyarlaması yeterli olacaktır. Logolarda versiyon oluĢturma detaylı ikonik logolara sahip firmaların estetik değerlerden vazgeçmeden dijital çağa ayak uydurabilmelerini sağlayacaktır. Markalar büyük ekranlar için E. TOY, DĠJĠTAL ÇAĞA UYUMLU LOGOLAR TASARLAMAK

Yildiz Journal Of ART And Design

Volume: 6, Issue: 2, 2019, pp 153-189 Received Date:12/10/2019 Accepted Date: 20/12/2019

ürettikleri içeriklerde ikonik logolarını istedikleri gibi kullanılırken, daha küçük ekranlarda sadeleĢtirilmiĢ hallerini kullanabilirler. Dolayısıyla markların ürettiği bütün ürünlerin ambalajlarında ya da tanıtım materyallerinde kullanılan orijinal logoları değiĢtirmek için büyük bütçeler harcamalarına gerek kalmayacaktır. 3.3.

Markaların dijital dünyaya adaptasyon sürecinde daha önceki baĢlıkta belirtildiği gibi kullanılan logoların farklı versiyonları oluĢturulmalıdır. Fakat bu versiyonlar oluĢturulmadan önce orijinal logoda markayı en çok temsil eden öğeler tespit edilmeli ve devamlılığı sağlamak adına tasarlanan bütün versiyonlarda bu öğeler kullanılmalıdır. Bu öğe bir biçim olacağı gibi bir renkte olabilir. Her versiyonda farklı unsurlar kullanılırsa müĢterilerin markayı tanıması zorlaĢacaktır. Örneğin logonun formu daireyse, bir versiyonda daire bir versiyonda kare kullanılması algı sorunlarına neden olabilmektedir. Sonuçta logoda kullanılan öğeler markayla doğrudan bağlantılıdır ve duyarlı logo tasarımlarında kullanılan versiyonlarda devamlılık olması önemli bir konudur.

Görsel 8: Google firmasının 2015 yılında yeniden tasarladığı logo versiyonları (Google, 2015).

Google firmasının 2015 yılında güncellediği logosu devamlılık konusunda örnek gösterilebilecek en iyi çalıĢmalardan birisidir (Bkz. Görsel 8). Firmanın logo çalıĢmasının en küçük kullanımı için tasarlanan versiyonunda sadece “G” harfinden oluĢan bir sembol kullanılmıĢtır. Bu sembolde devamlılık, hem markanın baĢ harfinin hem de bütün renklerin kullanılmasıyla sağlanmıĢtır. Bu Ģekilde sembolün temsil ettiği markayla doğrudan bir bağlantı kurulmuĢtur.

Yildiz Journal Of ART And Design

Volume: 6, Issue: 2, 2019, pp 153-189 Received Date:12/10/2019 Accepted Date: 20/12/2019

kaldırmak yerine yerleri değiĢtirilerek farklı versiyonlar kurgulanabilir. Örneğin, iki satırdan oluĢan ve marka adı kullanılan bir logo, tek satırlı versiyonu oluĢturulmasıyla yatay kullanımlara uygun hale getirilebilir veya bazı sembol içeren logolarda marka isminin yerini değiĢtirmek bu logonun farklı ortamlara uyum sağlamasını kolaylaĢtırabilir.

Yeniden düzenleme, soyut logolar için farklı versiyon oluĢturulmasında faydalı olabilecek bir yaklaĢımdır. Görsel 9’da yer alan logo bu duruma güzel bir örnek teĢkil etmektedir. Bu görselde yer alan logo zaten oldukça sade bir tasarıma sahiptir. Böyle durumlarda tasarımcılar, amblem ve marka isimlerinin yerlerini değiĢtirerek farklı senaryolar için kullanılacak versiyonlar oluĢturabilirler.

4. Sonuç VE Önerġler

Teknolojini son yıllardaki hızlı geliĢimi toplumsal hayatımızı geri dönüĢü olmayan bir Ģekilde değiĢmiĢtir. Günlük hayatımızda kullandığımız elektronik cihazların sayısı her geçen gün artmaktadır. Dolayısıyla yıllardır kullanılan konvansiyonel yöntemler, bu çağın gereksinimleri karĢılamak için yetersiz kalmaktadır. ġirketlerin bu teknolojilerle büyüyen bireylerin ihtiyaçlarını karĢılayabilmeleri için geleneksel yöntemlerin dıĢına çıkarak, daha güncel yaklaĢımları benimsemeleri gerekmektedir. Hızla dijitalleĢen dünyaya uyum sağlamak isteyen markalar bu yeni iletiĢim kanallarını en sağlıklı Ģekilde kullanmalıdırlar. Bu bağlamda firmaların logolarını dijital çağa uyum sağlayabilecek Ģekilde güncellemesi gerekmektedir. Duyarlı tasarım anlayıĢı, markaların müĢterileriyle iletiĢime geçtiği her ortama uyum sağlamaları için gerekli altyapıyı sağlamaktadır. Pek çok marka müĢterileriyle sağlıklı bir iletiĢime geçmek için internet sitelerini duyarlı hale dönüĢtürmüĢtür. Ancak bu sitelerde kullanılan ve marka iletiĢiminin en önemli parçası olan logolar bu dönüĢüme uyum sağlayamamaktadırlar. Yapılan incelemeler duyarlı hale getirilmeyen logoların küçük ekranlarda algılanmalarının zor hale gelebileceğini göstermiĢtir. Uzun süredir kullanılan mobil teknolojilerle bile uyum sağlayamayan markalar, yakın gelecekte hızla geliĢtirilen yeni E. TOY, DĠJĠTAL ÇAĞA UYUMLU LOGOLAR TASARLAMAK

Yildiz Journal Of ART And Design

Volume: 6, Issue: 2, 2019, pp 153-189 Received Date:12/10/2019 Accepted Date: 20/12/2019

teknolojilerde daha büyük uyum sorunları yaĢayabilirler. Bu sorunu çözmek için internet sitelerinde kullanılan duyarlı tasarım anlayıĢının logolarda da kullanılmasıyla markaların dijital çağa uyum sürecine katkı sağlayacağı öngörülmektedir. Her platform için tek bir logo kullanmaya devam eden markaların dijital çağa uyum sağlamaları iletiĢim kanallarının sayısı fazlalaĢtıkça çok daha zor bir hale gelecektir. Bu çağa uyum sağlamak isteyen markaların duyarlı logo tasarımı anlayıĢını benimseyerek, logolarını güncellemeleri bu süreçte faydalı olacaktır. Duyarlı internet sitelerinde kullanılan tasarım yaklaĢımının, marka logolarına da uygulanmasıyla tüm platformlara uyum sağlayabilen versiyonlar oluĢturulabilinir. Bu bağlamda markaların kurumsal kimliklerinde daha küçük ekranlar kolayca algılanabilen sadeleĢtirilmiĢ ya da yeniden düzenlenmiĢ logo versiyonlarının olması marka kimliklerinin internet sitesi, mobil uygulama ve diğer dijital alanlara uyumlu olmasını sağlayacaktır. Duyarlı logo tasarımı yaklaĢımı sayesinde markalar, uzun yıllar boyunca kullandıkları ikonlaĢmıĢ logolarını tamamen değiĢtirmek yerine dijital dünyaya uyum sağlayan farklı versiyonlar oluĢturabilirler. Bu sayede hem büyük reklam panolarına hem akıllı saatler gibi küçük ekranlara uyumlu marka kimlikleri tasarlanabilir.

tasarım anlayıĢını benimseyen markalar çok riskli olabilecek radikal bir yeniden markalaĢma sürecine girmeden, sadece var olan kurumsal kimliklerini güncelleyerek dijital çağa uyum sağlayabilecektir.

Yildiz Journal Of ART And Design

Volume: 6, Issue: 2, 2019, pp 153-189 Received Date:12/10/2019 Accepted Date: 20/12/2019 5.

Kaynakça

Aaker, D. A. (2002). Building Strong Brands. London: Simon & Schuster UK Ltd. Adams, S., Morioka, N. ve Stone, T. (2004). Logo Design Workbook. Rockport Publishers. Baturay, M. H. ve Birtane, M. (2013). Responsive web design: a new type of design for webbased instructional content. 4th International Conference on New Horizons in Education (s. 2275-2279). Elsevier. Cian, L., Krishna, A. ve Elder, R. S. (2014). This Logo Moves Me: Dynamic Imagery from Static Images. Journal of Marketing Research, 51(2), 184-197. Douglas, S. (2011). The Guide to Great Logos. The Logo Factory Inc. Fine Print NYC. (2018). History of the Pepsi Logo. Fine Print Art: https://www.fineprintart.com/history-of-the-pepsi-logo/ EriĢim Tarihi: 10 ġubat 2019. Frank, J. (20159. Responsive Logos, Part 1: Tips for Adapting Logos for Small Screens. Viget: https://www.viget.com/articles/responsive-logos-part-1-tips-for-adapting-logos-forsmall-screens/ EriĢim Tarihi: 22 ġubat 2019. Gomez-Palacio, B. ve Vit, A. (2011). Graphic Design, Referenced: A Visual Guide to the Language, Applications, and History of Graphic Design. Beverly, Massachusetts: Rockport Publishers. Google. (2015). Evolving the Google Identity. Google: https://design.google/library/evolving-google-identity/ EriĢim Tarihi: 12 Mart 2019. Google. (2015). Finding more mobile-friendly search results. Google Webmaster Central Blog: https://webmasters.googleblog.com/2015/02/finding-more-mobile-friendly-search.html EriĢim Tarihi: 18 Mart 2019. Harrison, J. (2018). An exploration into scalable branding for the digital age. Joe Harrison Design Ltd.: http://www.joeharrison.co.uk/projects/responsivelogos EriĢim Tarihi: 22 Mart 2019. Inkbot Design. (2017). Medium. History of the Pepsi Logo Design: https://medium.com/@inkbotdesign/history-of-the-pepsi-logo-design-a0db24715722 EriĢim Tarihi: 20 Haziran 2019. Kelly, M. (2017). Analysing the complex relationship between logo and brand. Place Branding and Public Diplomacy, 13(1), 18-33. Kotler, P. ve Keller, K. L. (2015). Marketing Management: Global Edition. Harlow: Pearson Education. E. TOY, DĠJĠTAL ÇAĞA UYUMLU LOGOLAR TASARLAMAK

Yildiz Journal Of ART And Design

Volume: 6, Issue: 2, 2019, pp 153-189 Received Date:12/10/2019 Accepted Date: 20/12/2019

León, I. d. (2016). Moving to Responsive Web Design. Londra: Apress. Marcotte, E. (2010). Responsive Web Design. A List Apart: https://alistapart.com/article/responsive-web-design/ EriĢim Tarihi: 15 Ekim 2019. W3C. (2005). Scope of Mobile Web Best Practices. W3C Working Group Note: https://www.w3.org/TR/2005/NOTE-mobile-bp-scope-20051220/ EriĢim Tarihi: 8 Ekim 2019. Wheeler, A. (2018). Designing Brand Identity. Hoboken, New Jersey: John Wiley & Sons EriĢim Tarihi: 5 Ekim 2019.

Share and Cite